MASKÜLENİTE NEDİR? MASKÜLEN NE DEMEK, MASKÜLEN ERKEK KİMDİR?

Sitenin adı Maskülenite. Instagram'da bu kelimeyle bir milyonu aşkın insana ulaştık. Ama bana hâlâ en çok sorulan sorulardan biri şu: "Maskülenite tam olarak ne demek?"

Çünkü bu kelime iki yanlış arasında sıkışıp kalmış durumda. Bir tarafta onu kas, sert ses ve kabalıkla karıştıranlar var. Diğer tarafta ise maskülen olan her şeyi otomatik olarak "toksik" ilan edenler.

İkisi de yanlış. Bu yazıda maskülenitenin ne olduğunu, ne olmadığını ve neden bugün her zamankinden daha fazla konuşulması gerektiğini anlatacağım.

MASKÜLEN NE DEMEK? KELİMENİN ANLAMI

Önce sözlükten başlayalım. Maskülen, Fransızca "masculin" kelimesinden dilimize geçmiştir ve "erkeksi, erkeğe özgü" anlamına gelir. Karşıtı feminen, yani "kadınsı, kadına özgü" kelimesidir.

Maskülenite ise aynı kökten gelir ve "erkeksilik, erkeklik hâli" demektir. Maskülenlik de günlük dilde aynı anlamda kullanılır.

Buraya kadar basit. Asıl soru şu: Erkeksilik derken neyi kastediyoruz?

MASKÜLENİTE, BİZİM TANIMIMIZLA

Sosyoloji ve psikoloji literatüründe maskülenlik, belirli bir kültürde erkeklerle ilişkilendirilen özellikler ve davranışlar bütünü olarak ele alınır. Bu yüzden zamana ve topluma göre değişen tarafları vardır.

Ama yıllardır gözlemlediğim ve kitaplarımda anlattığım şey şu: Hangi kültüre bakarsan bak, saygı duyulan erkekte bazı ortak özellikler var. Benim maskülenite tanımım da bu ortak noktalardan oluşuyor:

Maskülenite, kendi hayatının yönetimini eline almış, sözünün arkasında duran, sınırı olan ve baskı altında sakin kalabilen bir adamın duruşudur.

Bu tanımda kas yok. Para yok. Sert ses yok. Kadınlara tepeden bakmak hiç yok. Çünkü bunların hiçbiri maskülenitenin kendisi değil. En fazla bazen sonucu, bazen de taklidi. İnternette çok konuşulan "alfa erkek" ve "sigma erkek" etiketlerinin bu tanımla ilişkisini de alfa erkek nedir ve sigma erkek nedir yazılarında anlattım.

MASKÜLEN ERKEĞİN TEMEL ÖZELLİKLERİ

Maskülen erkeği tek cümleyle anlatmak zor. Ama gündelik hayatta onu ele veren birkaç işaret var. (Zihin, beden ve ilişki başlıklarında ayrıntılı listeyi ve kendini test edeceğin 12 soruyu maskülen erkek özellikleri yazısında bulabilirsin.)

• Yönü var. Hayatının merkezinde bir hedef, bir misyon var. Günü başkalarının planlarına göre şekillenmiyor.
• Sözü senettir. "Yaparım" dediğini yapar. Yapamayacaksa baştan söyler.
• Sınırı var. Gerektiğinde "hayır" diyebilir ve bunun için uzun özürler dilemez.
• Sakin kalır. Kriz anında bağırmaz, panik yapmaz. Ortamın en sakin insanı olur.
• Sorumluluk alır. Hatasını kabul eder, suçu başkasına atmaz.
• Bedenine ve zihnine yatırım yapar. Spor, disiplin, okuma, gelişim hayatının bir parçasıdır.
• Koruyucudur ve çizgisi nettir. Sevdiklerini korur; ilişkisinde neyi kabul edip neyi etmeyeceğini baştan söyler.

Bu özelliklerin her birini ayrıntılı olarak maskülen erkeğin 12 özelliği yazısında anlattım.

MASKÜLENİTE NE DEĞİLDİR? EN ÇOK YAPILAN 5 HATA

Maskülenite kelimesi o kadar çok yanlış kullanılıyor ki, ne olmadığını söylemek bazen ne olduğunu söylemekten daha önemli.

1. Maskülenite öfke değildir. Bağıran, kapı çarpan, tartışmada sesini yükselten adam güçlü değildir. Kendini kontrol edemeyen adamdır. Gerçek güç, sesini yükseltmeden ciddiye alınabilmektir.

2. Maskülenite çizgisiz olmak değildir. "Benim karım istediğini giyer, kimle isterse konuşur" diyen adama modern, özgüvenli adam dediler. Değil. Maskülen adamın ilişkide çizgisi vardır ve bunu baştan, açıkça söyler. Eşler arasında gizli saklı olmaz; gerektiğinde telefon da masaya konur, çünkü saklanacak bir şey yoksa sorun da yoktur. Kıyafette ölçü vardır. Kadının erkek arkadaşlarıyla ayrı bir dünyası olmaz. Ama maskülen adam bunu bağırarak, tehditle, zorla dayatmaz. Çizgisini söyler. Karşı taraf bu çizgiye uymuyorsa, yalvarmaz, kavga etmez. Yoluna bakar. Çünkü çizgisi olan adam, çizgisine uymayanı zorla tutmaz; bırakır.

3. Maskülenite duygusuzluk değildir. Maskülen adam da üzülür, kırılır, korkar. Farkı şu: Duygularının esiri olmaz. Hissettiğini hisseder ama kararlarını o anki duygu dalgasına teslim etmez.

4. Maskülenite kadın düşmanlığı değildir. Bunu özellikle altını çizerek söylüyorum. Kendine saygı duyan bir erkeğin kadınlara düşmanlık beslemesine gerek yoktur. Kadınları küçümseyen adam aslında kendi değersizlik hissini başkalarına yansıtıyordur.

5. Maskülenite bir görüntü değildir. Sakal, kas, pahalı saat, sert bakış... Bunlar bir kostüm olabilir. Ama kostümün altında disiplin, söz ve sınır yoksa, ilk zorlukta o kostüm düşer.

Maskülenite giyilmez, inşa edilir.

MASKÜLENİTE VE TOKSİK ERKEKLİK ARASINDAKİ FARK

Son yıllarda "toksik erkeklik" kavramı çok konuşuluyor. Bu kavramın anlattığı davranışlar gerçekten var ve gerçekten zarar veriyor: şiddet, aşağılama, kontrol, duyguları tamamen bastırıp onları öfke olarak dışa vurmak.

Ama sorun şu: Bu tartışma içinde zaman zaman erkekliğin kendisi de suçlu ilan edildi. Kararlılık "baskıcılık", liderlik "kontrolcülük", sınır koymak "kabalık" olarak etiketlendi.

Benim ayrımım şu:

• Toksik erkeklik karşısındakini küçülterek büyümeye çalışır.
• Maskülenlik kendini büyüterek ayakta durur.

Birincisi korkudan beslenir. İkincisi özsaygıdan.

"ADAM GİBİ ADAM": BİZİM KÜLTÜRÜMÜZDE MASKÜLENİTE

Türkçede maskülenite kelimesi yeni olabilir, ama anlattığı şey çok eski. Büyüklerimizin "adam gibi adam" dediği kişiyi düşün.

Adam gibi adam kimdi? Sözü senet olan. Mahallede bir sorun çıktığında herkesin aklına ilk gelen. Bağırmadan sözünü dinleten. Evinin, ailesinin, dostunun arkasında duran. Borcunu ödeyen, emanete hıyanet etmeyen. Kızdığında bile ölçüyü kaçırmayan.

Dikkat edersen bu tarifte kas yok, para yok, kadınlara tepeden bakmak hiç yok. Var olan şey güvenilirlik, sorumluluk ve ağırbaşlılık.

Bugün pek çok erkek bu modeli kaybetti. Bir kısmı onun yerine hiçbir şey koyamadı, bir kısmı da onun yerine sosyal medyadaki sahte sertliği koydu. Maskülenite, aslında bu kaybolan "adam gibi adam" duruşunu bugünün dünyasında yeniden inşa etmek demek.

Adamlık, kimsenin görmediği yerde de aynı adam olabilmektir.

MASKÜLENİTE VE ÖZGÜVEN

Maskülenite ile özgüven çoğu zaman karıştırılır. Aralarında sıkı bir bağ var, ama aynı şey değiller.

Özgüven, kendine dair hissettiğin şeydir. Maskülenite ise o hissin davranışa dönüşmüş hâlidir. Kendine güvenen ama sözünü tutmayan, sınır koyamayan, krizde dağılan bir adam düşün. Kendini iyi hissedebilir, ama maskülen bir duruşu yoktur.

Tersinden de işler: Maskülen davranışlar özgüveni inşa eder. Her tutulan söz, her korkuya rağmen söylenen "hayır", her bitirilen antrenman zihnine şu mesajı gönderir: "Ben kendime güvenebilirim." Özgüvenin temeli olan özdeğeri nasıl inşa edeceğini özdeğer nedir yazısında anlattım.

NEDEN BUGÜN MASKÜLENİTE KONUŞMAK ZORUNDAYIZ?

Bugün pek çok erkek iki uç arasında kalmış durumda.

Bir tarafta ona yıllarca öğretilen "iyi çocuk" modeli var: Alttan al, her dediğini yap, hep evet de, sonunda değerini anlarlar. Bu modelin nasıl çöktüğünü iyi çocuk sendromu yazısında anlattım. Kısaca: Aşırı fedakârlık saygı getirmez, "cepte" olma hissi getirir.

Diğer tarafta ise sosyal medyada pazarlanan sahte bir sertlik var: Kadınları aşağılayan, her ilişkiyi bir savaş gibi gören, öfkeyi güç sanan bir model. Bu da işe yaramaz. Sadece yalnız ve öfkeli adamlar üretir.

Maskülenite bu iki ucun arasındaki yol. Ne paspas, ne zorba. Kendi ayakları üzerinde duran, sakin, kararlı ve saygın bir adam.

Bu tartışmanın bir kısmı "red pill" adı altında yürüyor. O kavramın ne olduğunu, nerede doğru gözlemler yaptığını ve nerede yanlış yola saptığını red pill nedir yazısında ayrıca ele aldım.

MASKÜLENİTE İLİŞKİLERE NASIL YANSIR?

Maskülen bir erkek ilişkide şöyle görünür:

İlk tanışmada: Kendini kanıtlamaya çalışmaz, kendini gösterir. Uzun uzun anlatmaz, dinler. Plan yapar ve planın arkasında durur.

İlişkinin içinde: Hayatının merkezine partnerini değil, kendi yönünü koyar. Bu sevgisizlik değildir. Tam tersine, partnerine kendi hayatı olan, güvenilir bir adam sunmaktır. Vazgeçilmez Olma Sanatı'ndaki kanunla: "Tahtı paylaş, tacı verme."

Krizde: Bağırmaz, kovalamaz, yalvarmaz. Konuşmaya hazır olduğunu söyler ve kendi hayatına devam eder. Sınırları çiğnendiğinde net bir cümle kurar ve o cümlenin arkasında durur.

Ayrılıkta: Onurunu korur. Gece yarısı mesajları, sosyal medyadan takip, yalvarma yoktur. Acıyı yaşar ama acının esiri olmaz.

İlişkinin iki tarafında bu enerjinin nasıl dengelendiğini merak ediyorsan maskülen ve feminen enerji yazısına da göz atabilirsin.

MASKÜLENİTE NASIL İNŞA EDİLİR?

İyi haber şu: Maskülenite doğuştan gelen bir ayrıcalık değil. İnşa edilen bir duruş. Ve inşaat küçük taşlarla başlar.

1. 1Bir söz ver ve tut. Kendine. Bu hafta "her sabah 7'de kalkacağım" de ve yap. Kendine verdiğin sözü tutmadıkça başkalarına verdiğin sözün değeri olmaz.
2. 2Bedenine yatırım yap. Spor sadece görüntü için değil, disiplin için. Ağırlık kaldıran adam, hayatın ağırlığını da kaldırmayı öğrenir.
3. 3Küçük bir "hayır" de. İstemediğin bir şeye bu hafta açıklama paragrafı yazmadan hayır de.
4. 4Bir hedef koy. İş, para, eğitim, beceri. Hayatının merkezine bir kadını değil, bir yönü koy.
5. 5Tepki vermeden önce bekle. Seni kızdıran bir mesaja beş dakika bekledikten sonra cevap ver. Sakinlik bir kas gibidir, çalıştıkça güçlenir.
6. 6Çevreni seç. Seni aşağı çeken, sürekli şikâyet eden insanlarla vakit geçirdikçe sen de onlara benzersin.

Disiplin, motivasyonun bittiği yerde başlar.

KADINLAR MASKÜLEN ERKEKTEN NE BEKLER?

Bu soruyu kadın takipçilerimden de çok duyuyorum. Kısa cevap: Güven.

Çoğu kadın, bir erkekte fiziksel güçten önce duygusal sağlamlık arar. Krizde panik yapmayan, sözünü tutan, kendi hayatı olan, kendisini kontrol etmeye çalışmayan ama gerektiğinde net olabilen bir adam. Bunu kadınlara çekici gelen erkek özellikleri yazısında daha ayrıntılı anlattım.

Kadınlar için yazdığım Çekicilik Sanatı'nda ise aynı ayrımı diğer taraftan anlatıyorum: Kontrolcü adam ile koruyucu adam dışarıdan benzer görünür. Biri seni büyütür, öbürü küçültür.

BUGÜN YAP

Bir kâğıt al ve iki sütun çiz. Sol sütuna "Hayatımda söz verip tutmadığım şeyler", sağ sütuna "Bu hafta tutacağım tek söz" yaz. Sağ sütuna sadece bir şey yaz. Ve bu hafta onu tut. Maskülenite, kendine verdiğin ilk tutulmuş sözle başlar.

DAHA FAZLASI

Maskülenitenin ilişkilerdeki karşılığını, "iyi çocuk" modelinden çıkıştan kendi imparatorluğunu kurmaya kadar Vazgeçilmez Olma Sanatı kitabımda 100 kanunla anlattım. Kitabın ilk sayfalarını sitede ücretsiz okuyabilirsin. Bu yazıları kimin yazdığını merak ediyorsan Gürkan Özbinici kimdir sayfasına bakabilirsin.